« كأنَّ » و « گويى » احسان « 1 » را گذرانده و به مقام « إِنّ » و « تحقق » رسيده بود و با قاطعيت مىفرمود : مَا كُنتُ أعبُدُ رَبّاً لَم أرَهُ « 2 » . بندهء پروردگارى كه او را نديده‌ام نيستم . يعنى عبادتم نسبت به او كه گويى او را مىبينم صورت نمىگيرد بلكه عبادتم با توجه به ديدن او با ديدهء دل انجام مىگيرد چون من پروردگارى را كه نديده‌ام عبادت نمىكنم . و او بود كه فرمود : لَوْ كُشِفَ الغِطَاءُ مَا ازْدَدْتُ يَقيناً « 3 » . اگر پرده‌ها كنار رود يقين من زياده نخواهد شد . چون هيچ پرده و حجابى ميان او و حق نبود و او همهء پرده‌ها را از پيش چشم دل زدوده بود و خود از نظر معرفتى و وجودى ، واسطهء ميان وجوب و امكان و واسطهء ميان خلق و خالق بود و از شمس وجود او كه همان شمس حقيقت محمّديه است : أنَا وَعَلِىٌّ مِن نُورٍ وَاحِدٍ « 4 » . من و على از يك نوريم . مخلوقات به مقام شهود و خلقى درآمدند .

--> ( 1 ) - « الاحسان أن تعبد الله كأنك تراه » بحار الأنوار : 67 / 196 ، باب 53 . ( 2 ) - الكافى : 1 / 98 ، باب فى إبطال الروّية ، حديث 6 ؛ التوحيد : 109 ، باب 8 ، حديث 6 ؛ بحار الأنوار : 4 / 44 ، باب 5 ، حديث 23 . ( 3 ) - غرر الحكم : 119 ، حديث 2086 ؛ ارشاد القلوب : 1 / 124 ؛ بحار الأنوار : 40 / 153 ، باب 93 . ( 4 ) - عوالى اللئالى : 4 / 124 ، حديث 211 ؛ بحار الأنوار : 33 / 479 ، باب 29 .